Trong bối cảnh chính sách định cư Mỹ thay đổi liên tục, chương trình EB-5 vẫn là con đường đầu tư lấy thẻ xanh được luật hóa rõ ràng: nhà đầu tư rót từ 800.000 – 1.050.000 USD vào doanh nghiệp tại Mỹ, tạo ít nhất 10 việc làm toàn thời gian cho lao động Mỹ, từ đó cả gia đình có thể xin thường trú nhân.
Trong khi đó, chính quyền Trump triển khai một chương trình mới mang tên Gold Card visa, cho phép người nước ngoài xin thường trú dưới diện EB-1/EB-2 nếu thực hiện một khoản đóng góp tài chính đáng kể cho Mỹ. Chính chương trình này hiện đang bị kiện tại tòa án liên bang vì bị cho là ưu tiên tiền bạc hơn năng lực, đặt ra nhiều câu hỏi cho nhà đầu tư đang cân nhắc giữa EB-5 và chương trình Gold Card visa của Trump.
Tổng quan EB-5 và chương trình Gold Card visa của Trump
Chương trình EB-5 Immigrant Investor Program ra đời từ năm 1990, cho phép nhà đầu tư nước ngoài và gia đình xin thẻ xanh nếu:
- Đầu tư tối thiểu 1.050.000 USD, hoặc 800.000 USD nếu dự án ở khu vực TEA (rural / thất nghiệp cao hoặc hạ tầng).
- Khoản đầu tư này phải tạo hoặc duy trì ít nhất 10 việc làm toàn thời gian cho lao động Mỹ.
Đổi lại, nhà đầu tư EB-5 có:
- Thẻ xanh có điều kiện cho cả gia đình.
- Khả năng xin bỏ điều kiện sau khi chứng minh đã tạo đủ việc làm.
- Hướng đi đến quốc tịch Mỹ nếu đáp ứng yêu cầu cư trú.
Ngược lại, Gold Card visa của Trump được mô tả như một chương trình cho phép người nước ngoài xin vào Mỹ dưới diện EB-1 và EB-2 nếu thực hiện “đóng góp tài chính đáng kể”, ví dụ 1 triệu USD cho cá nhân và 2 triệu USD cho doanh nghiệp, với mục tiêu cuối cùng là thường trú nhân.
Điểm đáng chú ý là Gold Card không đi theo mô hình “đầu tư vào doanh nghiệp tạo việc làm” như EB-5, mà gần với dạng “đóng góp / pay-to-enter” – từ đó dấy lên lo ngại liệu chương trình này có phá vỡ kiến trúc visa dựa trên năng lực (merit-based) vốn dĩ đã được luật hóa hay không.
Vụ kiện Gold Card visa: ai kiện và kiện điều gì liên quan đến EB-5?
Ngày 3/2/2026, Hiệp hội Giáo sư Đại học Hoa Kỳ (AAUP) cùng một số chuyên gia nhập cư và người lao động nhập cư đã nộp đơn kiện tại Tòa án Liên bang Quận Columbia, kiện các cơ quan liên bang như Bộ An ninh Nội địa (DHS) và Bộ Ngoại giao (DOS) về tính hợp pháp của chương trình Gold Card.
Trong đơn kiện, họ lập luận rằng:
- Gold Card visa ưu tiên sự giàu có hơn năng lực, cho phép những người sẵn sàng bỏ ra khoản đóng góp tài chính lớn có đường tắt đi vào hệ thống visa vốn được thiết kế dựa trên thành tích học thuật, nghề nghiệp và lợi ích quốc gia.
- Điều này có thể làm hại các ứng viên đủ tiêu chuẩn đang chờ visa EB-1/EB-2 truyền thống, đặc biệt là trong giới học thuật và nghiên cứu, vì số lượng visa trong các diện này là hữu hạn.
Bài viết trên EB5Investors dẫn lại ý kiến của luật sư Steven Reingold (Saul Ewing) rằng việc có kiện tụng xung quanh Gold Card là điều “không làm ai trong giới EB-5 bất ngờ”, vì cách chương trình được xây dựng và triển khai “ngoài bối cảnh lập pháp” gần như mời gọi tranh chấp pháp lý.
Luật sư Robert Cornish cũng nhận định đây “nhiều khả năng chỉ là vụ kiện đầu tiên trong cả một chuỗi vụ kiện” nhằm xem xét Gold Card có tuân thủ các luật và quy định liên bang về an ninh, giám sát và minh bạch hay không.
Tổng kết lại, vụ kiện không chỉ nhắm vào cách chương trình được ban hành (thông qua hành pháp thay vì Quốc hội), mà còn đặt câu hỏi liệu chính phủ có quyền “vẽ thêm” một lối tắt trả tiền để mua thường trú, song song với các diện như EB-5 vốn đã phải trải qua quá trình lập pháp đầy đủ.
Gold Card visa khác gì so với EB-5?
Từ góc độ nhà đầu tư, điểm khác biệt giữa EB-5 và chương trình Gold Card visa của Trump có thể tóm lại ở ba trục: cơ sở pháp lý, bản chất đầu tư và thông điệp chính sách.
Thứ nhất, về cơ sở pháp lý:
- EB-5 là chương trình được Quốc hội Mỹ thông qua, được USCIS điều hành với quy định chi tiết về số tiền đầu tư, yêu cầu tạo việc làm, cách chứng minh nguồn tiền, quy trình cấp – gia hạn – bỏ điều kiện thẻ xanh.
- Gold Card được triển khai dưới dạng chương trình hành pháp, tận dụng các diện EB-1/EB-2 sẵn có nhưng “gài thêm” cơ chế đóng góp tài chính, trong khi chưa có đạo luật riêng do Quốc hội phê chuẩn. Chính chỗ này trở thành tâm điểm tranh cãi trong vụ kiện.
Thứ hai, về bản chất đầu tư:
- EB-5 yêu cầu tiền phải đi vào một “new commercial enterprise” ở Mỹ, gắn trực tiếp với việc tạo ít nhất 10 việc làm. Nhà đầu tư quan tâm đến tính khả thi dự án, khả năng hoàn vốn, rủi ro thương mại và rủi ro di trú song song.
- Gold Card tập trung vào “đóng góp tài chính đáng kể”, ít nhấn mạnh vào việc tiền đó có tạo ra việc làm hay phát triển khu vực TEA nào hay không. Cách thiết kế thiên về “đổi tiền lấy quyền ở lại” khiến chương trình dễ bị gắn mác “pay-to-play”.
Thứ ba, về thông điệp chính sách:
- EB-5, dù có tranh cãi, vẫn mang thông điệp “thu hút vốn đi kèm tạo việc làm, hướng vào khu vực cần phát triển”.
- Gold Card lại mang thông điệp “ưu tiên siêu giàu”, làm mờ ranh giới giữa thị thực đầu tư và chương trình “bán quốc tịch” mà nhiều nước đã phải siết lại vì lo ngại tham nhũng, rửa tiền và bất bình đẳng.
Từ ba điểm này, không khó hiểu vì sao giới học thuật và một bộ phận chuyên gia di trú xem Gold Card là mối đe dọa với hệ thống visa dựa trên năng lực – và vì sao vụ kiện nhấn mạnh yếu tố “ưu tiên giàu có hơn merit”.
Vụ kiện Gold Card có ý nghĩa gì với nhà đầu tư EB-5?
Đối với nhà đầu tư đang hoặc sẽ đi theo EB-5, vụ kiện nhắm vào Gold Card visa mang một số ý nghĩa chiến lược.
Thứ nhất, củng cố tính chính danh của EB-5.
Nếu tòa án kết luận rằng Gold Card được triển khai không đúng thẩm quyền hoặc đi ngược luật nhập cư hiện hành, đó sẽ là lời nhắc rằng các con đường “lách luật” thông qua sắc lệnh hành pháp luôn mong manh hơn so với một chương trình như EB-5 đã nằm trong luật từ lâu. Điều này gián tiếp nâng vị thế của EB-5 như một lộ trình “ít drama pháp lý” hơn so với các sáng kiến mới.
Thứ hai, giảm bớt nhiễu thông tin với nhà đầu tư quốc tế.
Trong hơn một năm qua, tin tức về Gold Card từng khiến một số nhà đầu tư bối rối: Liệu EB-5 sẽ bị thay thế, hay nên chờ Gold Card thay vì nộp EB-5? Vụ kiện hiện tại cho thấy mọi chương trình “ngoài khung lập pháp” đều phải trải qua kiểm nghiệm rất khắc nghiệt, trong khi nhu cầu định cư và thời gian chờ visa EB-5 vẫn tiếp tục diễn ra. Với nhà đầu tư có kế hoạch cho con cái trong 5–10 năm tới, việc chờ một chương trình đang bị kiện là rủi ro không cần thiết.
Thứ ba, nhắc lại giá trị của mô hình đầu tư + tạo việc làm của EB-5.
Dù có nhiều vấn đề trong quá khứ, mô hình “đầu tư gắn với việc làm thực” vẫn là lý do chính khiến EB-5 tồn tại được trong hệ thống di trú Mỹ. Trong khi Gold Card bị chỉ trích vì quá gần với “mua đường vào Mỹ”, EB-5 có thể được bảo vệ tốt hơn khi chứng minh được tác động kinh tế thật: vốn vào hạ tầng, bất động sản, sản xuất, và việc làm tại khu vực TEA.
Từ góc nhìn content & SEO, đây cũng là cơ hội để xây dựng các bài viết giải thích:
- Vì sao EB-5 vẫn là lộ trình đầu tư định cư cốt lõi, ngay cả khi có Gold Card.
- So sánh chi tiết “EB-5 vs Gold Card visa của Trump” ở góc pháp lý, rủi ro và chiến lược gia đình.
- Cập nhật diễn biến vụ kiện Gold Card theo thời gian, gắn với Visa Bulletin, backlog EB-5 và chính sách USCIS.
EB-5 vẫn là lộ trình đầu tư định cư rõ luật trong bối cảnh Gold Card bị kiện
Vụ kiện thách thức tính hợp pháp của chương trình Gold Card visa cho thấy một thực tế: Mọi sáng kiến “lối tắt” trong hệ thống di trú Mỹ đều có thể bị kiểm tra, tranh chấp và thậm chí bị chặn lại tại tòa án. Ngược lại, EB-5 – với vai trò là một chương trình đã được luật hóa, có khung quy định tương đối ổn định – vẫn giữ vị trí là kênh đầu tư định cư mang tính cấu trúc, chứ không chỉ là một ý tưởng chính trị nhất thời.
Đối với nhà đầu tư đang cân nhắc giữa EB-5 và các lựa chọn mới như chương trình Gold Card visa của Trump, câu hỏi quan trọng không chỉ là “chi bao nhiêu tiền”, mà là:
- Con đường nào được luật bảo vệ, ít rủi ro bị đảo ngược chính sách hơn?
- Con đường nào gắn với giá trị lâu dài cho kinh tế Mỹ (việc làm, hạ tầng, khu vực TEA), từ đó có sức sống dài hạn hơn trong hệ thống pháp lý?
Và khi đặt hai câu hỏi đó lên bàn, EB-5 rõ ràng vẫn là lộ trình cần được phân tích kỹ trước khi bất kỳ nhà đầu tư nào nghĩ đến việc “thử” một chương trình mới như Gold Card đang ở giữa tâm bão kiện tụng.
Xem thêm bài viết khác của Connect New World về Cách Kiểm Tra Dự Án EB-5 Trước Khi Đầu Tư Để Bảo Vệ Vốn Và Thẻ Xanh
